Provinciaal stikstofbeleid moet uitlegbaar zijn aan inwoners - Haags beleid moet nog komen

In dit artikel:

Provinciale Staten van Gelderland hebben woensdag 23 september, na veertien uur vergaderen, ingestemd met een gewijzigde provinciale omgevingsverordening. Daarin staan nieuwe regels voor onder meer stikstof, natuur, landbouw, windenergie en ruimtelijke ontwikkeling. De Staten namen ook meerdere amendementen en moties aan.

De bescherming van oude bosgroeiplaatsen blijft volledig overeind. Het gaat om kleine bospercelen die soms al meer dan tweehonderd jaar deel uitmaken van het landschap. Biodiversiteit wordt voortaan meegenomen in klimaatrisicoanalyses. Daarnaast krijgen Provinciale Staten meer inspraak voordat regels worden geschrapt. Boeren en natuurorganisaties worden bij regels over stikstofkunstmest en het scheuren van grasland gelijk behandeld. Gemeenten mogen in uitzonderlijke gevallen een kleine windmolen buiten een agrarisch erf toestaan; voor windmolens gaat een afstandsnorm gelden van tweemaal de tiphoogte tot omliggende functies.

Over stikstof moet de provincie onderzoeken welke kunstmestsoorten na 2030 nog toegestaan kunnen blijven. Ook wil Provinciale Staten een landelijke rekenkundige ondergrens voor stikstof overnemen zodra die beschikbaar is. Inwoners en ondernemers moeten begrijpelijker worden geïnformeerd, onder meer via gemeentenieuws. Bij de uitvoering moet naast modellen waar mogelijk worden gekeken naar metingen en feitelijke natuurwaarnemingen. Ook vraagt de Staten om duidelijke regels en eerlijke compensatie voor ondernemers die schade lijden.

De stikstofreductiegebieden komen op en rond de Veluwe, bij Landgoederen Brummen en rond Bekendelle en Willinks Weust bij Winterswijk. Het betreft stikstofgevoelige natuur en gebieden tot maximaal 500 meter daaromheen. Vanaf 23 oktober 2026 zijn daar nieuwe stookinstallaties en nieuwe veehouderijen verboden; vanaf 2030 geldt een verbod op stikstofkunstmest. Vanaf 2035 volgen onder meer uitstootregels voor stallen en installaties en eisen voor emissieloze mobiele werktuigen. De provincie verwacht dat veel kleinere ondernemers buiten deze regels vallen en stelt vanaf oktober 2026 subsidies, advies en begeleiding beschikbaar.

Het Programma Aanpak Veluwe belooft maatwerk via gebiedsprocessen met bewoners, ondernemers en organisaties. De Hattemse agrariërs vroegen de gemeenteraad eerder om inwoners beter bij de gevolgen te betrekken en duidelijk uit te leggen wat het beleid lokaal betekent. Per gebied en ondernemer moet worden bekeken welke gevolgen en oplossingen passend zijn.