Nieuw college start met tik op de vingers

In dit artikel:

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) gaat gemeenten die niet voldoen aan hun opgave voor het opvangen van asielzoekers vanaf volgende week oproepen naar Den Haag om verantwoording af te leggen, meldt de NOS (22-05-26). Hattem is volgens die opgave verantwoordelijk voor het opnemen van 71 personen, maar heeft op dit moment niemand ondergebracht. Het nieuwe college van B&W wordt op 27 mei gepresenteerd, waardoor het tijdstip van een eventuele oproep door de minister mede bepaalt of het huidige of het nieuwe college moet verschijnen.

Sinds de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart is er weinig publieke discussie geweest in Hattem over de spreidingswet en opvangverantwoordelijkheid. De lokale nieuwsredactie legde de kwestie daarom voor aan de zeven lokale partijen; hieronder de kernpunten van hun reacties.

- ChristenUnie (Arend Palland): de fractie wil dat Hattem zijn verantwoordelijkheid neemt, maar pleit nadrukkelijk voor kleinschalige opvang die past bij de gemeentelijke schaal en voor meer regionale samenwerking. Palland signaleert dat het COA vooral inzet op grote locaties (hij noemde eerder 250 plaatsen als drempel), waardoor kleinschalige initiatieven financieel en organisatorisch moeilijk van de grond komen. Eerdere ideeën zoals De Bongerd of een woonboot blijven in beeld, maar slagen alleen met partners en extra ondersteuning van het Rijk/COA.

- GroenLinks–PvdA (Jaap van Tiel): volgens deze fractie zijn er regionale afspraken over statushouders en vluchtelingen. Hattem zou geen ruimte hebben voor grootschalige opvang en zou bij grotere toewijzingen kunnen samenwerken met Oldebroek; Hattem kan dan in ruil extra statushouders opnemen die anders naar Oldebroek gaan. Van Tiel benadrukt dat partners aan bestaande afspraken gehouden moeten worden, ook als lokale politiek in Oldebroek andere voorkeuren uitspreekt.

- HattemCentraal (Gina Guldenaar): neemt verantwoordelijkheid, maar hamert op realisme gezien de kleine omvang van Hattem. De partij steunt kleinschalige opvang en wil dat Rijk en COA kijken naar wat gemeenten daadwerkelijk kunnen dragen — ruimtelijk en financieel — en inzet op regionale oplossingen.

- VVD (Okyay Örgüt): benadrukt naleving van de spreidingswet, maar wijst op beperkingen: beperkte locaties en druk op zorg, onderwijs en andere voorzieningen in kleine gemeenten. Creatieve voorstellen (zoals een asielboot) zijn door het COA afgevallen; overgebleven opties zijn kleinschalige opvanglocaties die grotendeels kosten blijven voor de gemeente. De VVD wil dat het kabinet samen met COA uitvoerbare en betaalbare oplossingen aanbiedt en pleit voor vroegtijdige betrokkenheid van inwoners bij eventuele plannen.

Algemene knelpunten die in de reacties terugkomen: Hattems beperkte fysieke ruimte en financiële capaciteit, de voorkeur van het COA voor grote opvanglocaties waardoor kleinschalige initiatieven moeilijk gefinancierd worden, en de noodzaak van regionale samenwerking om eerlijk te spreiden. Externe context: landelijke druk op de opvangketen blijft groot (Ter Apel wordt opnieuw overbelast) en de spreidingswet verplicht gemeenten bij te dragen aan de verdeling van vluchtelingen en statushouders.

Wat volgt: Hattem staat op de lijst van gemeenten die door de minister worden aangesproken; of het huidige college of het nieuw te installeren college naar Den Haag moet komt mede aan op het moment van oproep. Lokale partijen blijven in algemene zin bereid tot bijdragen, maar vragen om meer praktische, financiële en organisatorische steun vanuit het Rijk en het COA om kleinschalige en haalbare opvang mogelijk te maken.