Natuurmonumenten over wolven:  de meeste wolven lopen met een bocht om je heen

In dit artikel:

Op 18 mei gaf Jorrit Geerlinks, coördinator natuurbeheer bij Natuurmonumenten en beheerder van het Planken Wambuis-gebied, een lezing in Hattem over de terugkeer van de wolf op de Veluwe en de consequenties voor wildbeheer. De bijeenkomst, georganiseerd door de Vereniging voor Landschap en Milieu Hattem, trok veel publiek in het ijsbaangebouw.

Geerlinks leidde het publiek langs praktijkvoorbeelden uit Planken Wambuis (ongeveer 2.300 hectare, waarvan circa 700 hectare rustgebied) waar enkele jaren geleden een wolvenroedel vestigde. In het voorjaar van 2020 merkten beheerders dat edelherten zich anders gedroegen: ze bleven dichter bij elkaar, waren alerter en gingen vaker de open velden op. Kort daarna wezen sporen en uitwerpselen en later wildcamera’s uit dat er een wolvenpaar aanwezig was; dat eerste paar kende helaas een gewelddadig einde: het vrouwtje werd aangereden op de N224, het mannetje later doodgeschoten bij Stroe.

Sinds het Europese Bern‑verdrag (1985) is de wolf in Europa beschermd en kon de soort zich herstellen; in Nederland verscheen ruim tien jaar geleden de eerste terugkerende wolf. Inmiddels bestaan er naar schatting veertien roedels in ons land, waarvan vorig jaar zo’n tien roedels jongen kregen; in 2023 werden voor het eerst welpen op de Noordoost‑Veluwe vastgesteld. De bescherming is recent versoepeld van “strikt beschermd” naar “beschermd”, zodat sneller kan worden opgetreden tegen probleemwolven die mensen of honden benaderen of afrasteringen passeren.

Geerlinks besprak het jachtgedrag van wolven: ze leggen grote afstanden af, passen zich aan het voedselaanbod aan en jagen bij voorkeur op reeën, edelherten en jonge zwijnen. Video’s toonden hoe wolven gezamenlijk prooien uitputten voordat ze toeslaan. Over schade meldde hij dat in 2025 1.114 schademeldingen werden goedgekeurd, waarvan 988 gevallen om onbeschermd vee gingen; wolven kiezen vooral makkelijke prooien als natuurlijk wild schaars is, al veroorzaken andere soorten (bijv. ganzen) momenteel veel economische schade.

Wild zwijn kwam uitgebreid aan bod: volwassen zwijnen zijn geen gemakkelijke prooi voor wolven, maar biggen wel. Door meer alertheid en het vermijden van vaste voerplaatsen zijn zwijnen lastiger bejaagbaar geworden; ze trekken steeds vaker dorpen als Hattem in op zoek naar emelten en achtergebleven eikels. Omdat wolven de zwijnenpopulatie nog niet oplossen, blijft afschot onder regie van de Fauna Beheer Eenheid noodzakelijk, maar de gestelde afschotdoelen worden volgens Geerlinks vaak niet gehaald.

Praktisch advies bij een wolventreffer: houd de hond aan de lijn en blijf rustig — de meeste wolven ontwijken mensen. Geerlinks sloot luchtig af met de tip om probleemwolven aan te pakken, maar in normale ontmoetingen vooral met een korreltje humor te reageren.