'Een eetstoornis is een eetprobleem'

In dit artikel:

2 juni is World Eating Disorders Action Day — een aanleiding voor Anjana Gort (RTV Hattem) om uit te leggen wat eetstoornissen zijn, hoe je ze herkent en waar je terechtkunt. Ze plaatst feiten, signalen en hulpopties naast eigen ervaring: Gort begon op jonge leeftijd met een sluimerende anorexia en is inmiddels hersteld.

Wat en wie
- Anorexia nervosa is de bekendste vorm en ontstaat vaak in de adolescentie; meisjes worden er vaker mee gediagnosticeerd. Het heeft het hoogste sterftecijfer van de eetstoornissen en kan medisch zeer ingrijpend zijn — op jonge leeftijd zelfs vergelijkbaar met leukemie qua risico.
- Binge Eating Disorder (eetbuistoornis) komt veel vaker voor dan anorexia, treedt vooral op bij volwassenen (veelal 30–50 jaar) en komt voor bij mannen en vrouwen.
- Boulimia nervosa kenmerkt zich door eetbuien met compenserend gedrag en verschijnt vaak in de adolescentie; soms volgt het op anorexia.
- Er bestaan bovendien diverse andere varianten en veel overlap met psychische en biologische factoren.

Wanneer is het meer dan een fase?
Professionals letten vooral op duur en impact: wanneer eetgedrag en denkpatronen weken tot maanden aanhouden, veel mentale ruimte innemen, lijden veroorzaken, het dagelijks functioneren belemmeren of moeilijk te stoppen zijn. Kortdurende veranderingen (enkele weken gezonder eten, tijdelijk minder eten bij stress, een dieet zonder dat het je leven beheerst) hoeven nog geen eetstoornis te betekenen.

Signalen om serieus te nemen
- structureel maaltijden overslaan uit vermijding van gewichtstoename
- obsessief calorieën tellen of strikte voedselregels
- regelmatige eetbuien met verlies van controle
- extreem compenseren (braken, laxeren, overmatig sporten)
- sociale terugtrekking vanwege eten
- zelfwaarde sterk afhankelijk van gewicht/uiterlijk

Hulp en doorverwijzing
De huisarts is doorgaans het startpunt. In de regio Gelderland/Noord-Oost Veluwe en Zwolle bestaan gespecialiseerde opties: Amarum (GGNet), K-EET Gelderland (voor kinder- en jeugdzorg), Human Concern (ervaringsdeskundigheid, locatie Zwolle), IxtaNoa (praktijkhuizen en zelfhulpgroepen, onder meer Zutphen) en Juntos inloophuis Zwolle. Wie op wachtlijst staat kan in de tussentijd terecht bij gespecialiseerde diëtisten of vrijgevestigde psychologen met expertise in eetstoornissen.

Als behandeling vastloopt
Complementaire benaderingen kunnen waardevol zijn bij hardnekkige stoornissen of onderliggend trauma: creatieve therapie, paardencoaching/paardentherapie, lichaamsgerichte therapie en sinds 2009 ook officieel getrainde hulphonden voor anorexia (de eerste woonde in Hattem).

Terminologie en perspectief
Er is discussie over de term: sommigen pleiten voor 'eetprobleem' omdat het onderliggende psychische en biologische problemen betrekt, terwijl het gedrag zich wel specifiek rond eten manifesteert. Die bredere blik kan behandelingen en prognoses verbeteren.

Contact
Lezers die willen reageren of vragen hebben kunnen contact opnemen met de redactie: redactie@RTVHattem.nl.