Een eetstoornis is een eetprobleem (HH)

In dit artikel:

Op 2 juni, World Eating Disorders Action Day, wordt wereldwijd aandacht gevraagd voor eetstoornissen. Die worden vaak niet tijdig herkend, omdat ze meestal sluipend ontstaan en niet altijd zichtbaar zijn. Anorexia nervosa is de bekendste vorm en komt vooral voor onder adolescenten, vaker bij meisjes dan bij jongens. De aandoening draait om een sterke preoccupatie met gewicht, lichaamsomvang en eten. Anorexia heeft van alle eetstoornissen het hoogste sterftecijfer en kan blijvende lichamelijke gevolgen hebben. Andere vormen zijn boulimia nervosa, met terugkerende eetbuien en compensatiegedrag uit angst om aan te komen, en binge eating disorder, waarbij mensen regelmatig de controle verliezen tijdens eetbuien. Die laatste komt voor bij zowel mannen als vrouwen en relatief vaak bij volwassenen van 30 tot 50 jaar. Er bestaan daarnaast nog diverse andere eetstoornissen.

Professionals spreken eerder van een eetstoornis wanneer signalen weken tot maanden aanhouden, veel mentale ruimte innemen, leed veroorzaken, het dagelijks functioneren beïnvloeden en moeilijk te stoppen zijn. Enkele weken gezonder eten, tijdelijk meer of minder eten door stress of een dieet dat het dagelijks leven niet beheerst, hoeft daarentegen geen eetstoornis te betekenen. Zorgwekkende signalen zijn onder meer structureel maaltijden overslaan uit angst om aan te komen, extreme calorie- of voedselregels, terugkerende eetbuien, compensatiegedrag, het vermijden van sociale activiteiten vanwege eten en een sterk verband tussen eigenwaarde en uiterlijk of gewicht.

Vroege herkenning is belangrijk, omdat eetstoornissen hardnekkig en gevaarlijk kunnen worden. Wie hulp zoekt, kan doorgaans beginnen bij de huisarts. In Gelderland zijn onder meer het gespecialiseerde centrum Amarum van GGNet en het netwerk K-EET Gelderland actief. Ook Human Concern in Zwolle, Ixta Noa met praktijkhuizen op de Noordoost-Veluwe en het Juntos-inloophuis in Zwolle bieden ondersteuning. Mensen die op een wachtlijst staan, kunnen eventueel al terecht bij gespecialiseerde diëtisten of psychologen.

Bij complexe gevallen kunnen aanvullende behandelingen, zoals creatieve, lichaamsgerichte of paardentherapie, helpen, bijvoorbeeld wanneer trauma of autisme meespeelt. Sinds 2009 worden ook hulphonden ingezet bij ernstige anorexia. De auteur, Anjana Gort van RTV Hattem, schrijft deels uit eigen ervaring: zij had vanaf haar jeugd langdurig anorexia, maar is inmiddels volledig hersteld. Volgens haar is herstel mogelijk, ook na vele jaren, en is iedere stap vooruit waardevol. Tegelijkertijd groeit de overtuiging dat een eetstoornis niet alleen over eten gaat, maar vaak een dieper psychisch, medisch en biologisch probleem weerspiegelt. Dat bredere inzicht kan bijdragen aan betere behandeling en vooruitzichten.