850 jaar kerk in Hattem: van Mons Dei naar de Andreaskerk

In dit artikel:

Hattem viert op zaterdag 5 september 850 jaar kerkelijke geschiedenis met een programma dat begint op de Gaedsbergh en eindigt in de Andreaskerk. Daar werd in 1176 de parochie Gaedsbergh gesticht, waarmee de kerkelijke gemeenschap van Hattem ontstond. De viering kwam tot stand op initiatief van de gemeenteraad en wordt georganiseerd door dominee Wim Hortensius, historicus Teun Juk, Maikel van Vilsteren en de gemeente Hattem.

De middag start om 14.30 uur bij de pastorie aan de Gaedsbergh. Hortensius en Juk vertellen daar over de eerste tufstenen kapel die op deze plek stond. Rond 14.45 uur volgt een wandeling naar de Andreaskerk, onder meer over het voormalige spoortracé en door het gebied van het vroegere Hattem-dorp. De route voert langs historische locaties, zoals de voormalige Dorpspoort en het Tinneplein, waar stadsgids Gerard Libert vertelt over het Dikke Tinne-kasteel. De wandeling is vrijwillig en ook toegankelijk voor fietsers en mensen met een scootmobiel.

De zelfstandige parochie ontstond in de twaalfde eeuw als afsplitsing van Epe. Door de groeiende bevolking was een eigen kerk dichter bij huis nodig voor doop, sacramenten en begrafenissen. In hetzelfde jaar kregen ook Heerde en Vorchten een zelfstandige parochie. De Andreaskerk werd oorspronkelijk katholiek gebouwd, maar kreeg na de Reformatie rond 1580 een protestantse inrichting.

Die dubbele geschiedenis klinkt door in het muzikale programma. Vanaf 15.00 uur bespeelt stadsbeiaardier Martien van der Knijff het carillon. In de Andreaskerk vindt van 15.30 tot 16.30 uur een bijeenkomst plaats met het gregoriaanse koor Schola Dominica uit Zwolle en de Andreascantorij. De koren brengen respectievelijk middeleeuwse gregoriaanse muziek en protestantse en meer eigentijdse werken, waaronder composities van Bach. Organist Jaap Zwart begeleidt de viering, terwijl Juk over de kerkgeschiedenis vertelt en Hortensius als ceremoniemeester optreedt.

De bijeenkomst is vrij toegankelijk; aanmelden is niet nodig. Bezoekers kunnen ook afzonderlijk naar de Gaedsbergh, het Tinneplein of de Andreaskerk komen. Na afloop wordt de jubileumviering afgesloten met een samenzijn in de kerk.